Ervaringsdeskundige RIBW: ‘Vooral luisteren en soms kneiterhard zijn’

“Ik ken beide kanten van de deur. Ik liep vast in mijn verslaving en heb toen besloten tot een opname bij Dimence. Ik merkte dat ik stagneerde op alle levensgebieden. Ik dacht dat het even zou duren maar ik ben tien maanden onderweg geweest en heb anderhalf jaar nazorg gekregen en ambulante woonbegeleiding RIBW.”

Ervaring

Tom Gay, drieëndertig jaar, is sinds 2016 ervaringsdeskundige op contractbasis voor RIBW Overijssel. Hij volgde de opleiding Sociaal Pedagogisch Werk en Psychomotorische therapie (PMT) en vertelt hoe hij uiteindelijk het vak van ervaringsdeskundige is ingerold.

“Mijn trajectbegeleider vroeg wat het leukst was dat ik had gedaan. Ik noemde mijn stage op de zorgboerderij. Toen mijn begeleider ook de vraag stelde of ik in de toekomst iets wilde doen met mijn ervaringen, zag ik dat in eerste instantie niet zo zitten. Ik wilde even afstand van het gekkenhuis.”
Daarna kwam het nog eens zijn pad en Tom schreef zich vervolgens in voor de LEON, Leergang Ervaringsdeskundigheid Oost Nederland bij het Saxion. Tijdens zijn opleiding liep hij stage bij jongeren en jeugd, van RIBW Volterbeek.

Aansluiting

“Herstel is een individueel proces.” Legt Tom uit. “Je kunt het niet in de tijd zetten. Je helpt zolang het nodig is. Een luisterend oor, ventileren of inzet van praktische hulpmiddelen en ondersteuning. Aansluiting bij de vraag van de cliënt is voor de ervaringsdeskundige essentieel.

Ik denk dat het belangrijk is dat je luistert. De cliënt wordt vaak gezegd wat hij moet doen of wat het beste voor hem is, maar de kracht zit in hemzelf. Ik wil het positieve voeden, zodat hij komt waar hij wil. En, ik wil de kennis en kracht, die er al, zit stimuleren.”

Meerwaarde

“Iemand zei mij eens: Als ik met jou praat voel ik mij niet de enige gekkie in de kamer. Veel mensen hebben te maken met zelf stigma. Ik ben open over mijn achtergrond. Ik kijk wat mensen nodig hebben. Ze kennen de tools van de hulpverlening wel. De belangrijkste tool is luisteren. Als de negatieve beleving in ons contact wegvalt, hoop ik dat er ruimte komt voor eigen beleving. Zoals je een gids meeneemt als je de jungle ingaat. De gids vertelt dit is mooi, pas hierop, let daarop. Ik ben misschien de spiegel waarin ze hun eigen hoop terugzien.”

Zoektocht

“In het contact haal ik de hoop die iemand heeft naar voren. Wat zijn je wensen en dromen? Ik pas het Systematisch Rehabilitatiegericht Handelen (SRH) toe. Het is soms een intensieve zoektocht en dan is het  belangrijk is dat je bij iemand blijft staan. Ondanks dat het ruig en lastig is. Ook al knalt en schuurt het aan alle kanten, je blijft present. Soms door letterlijk te blijven als iemand uit zijn plaat gaat en gooit met spullen of onder invloed is. Erken iemand in zijn gevoel. Herstel is rauw, maar daar zit ook de schoonheid.”

Kneiterhard

“Pak het gesprek op met  bijvoorbeeld de vraag: Hoe gaan we nu verder. Daarbij is het essentieel dat je dingen niet mooier maakt dan ze zijn. Soms krijgen mensen niet het antwoord dat ze willen. Bij herstel hoort ook kneiterhard onderuit gaan en weer opstaan. Dat kan heel lastig en pijnlijk zijn, voor zowel de hulpvrager als de hulpverlener, maar wel noodzakelijk. En dan moet je er zijn.

Herstel is een individueel proces. De omgeving van de hulpvrager kan factoren inzetten om het herstel te bevorderen, maar de verantwoording ligt bij de persoon zelf.”

Compleet

“Ik ben soms wat streng voor de ander, maar nog veel strenger voor mijzelf. Ik leer net zoveel van  de mensen met wie ik werk als andersom. Het draagt bij aan mijn eigen herstel. Het feit dat je iets kan betekenen voor een ander maakt je zelf ook weer compleet.”

Toekomstwens ervaringsdeskundigheid

“Hoewel de RIBW aardig op weg is, zijn er mogelijkheden voor verbetering. Om de schijn van windowdressing  (Iets mooier voorstellen dan het is) te vermijden, denk ik dat het verstandig is dat elk RIBW-team een ervaringsdeskundige aanneemt voor acht uur per week. Dat kan betaald worden door één procent van de inkomsten van het team voor dit doel te reserveren.”

Tom heeft een betaalde baan als ervaringsdeskundige. Hij werkt samen met de collega’s van wie hij zelf begeleiding ontving. “De cirkel is rond.”

Meer informatie

Wil je meer weten over de ondersteuning van een ervaringsdeskundige?
Vraag dan meer informatie op bij jouw begeleider of neem contact op met Sander Bartels adviseur Herstel & Ervaringsdeskundigheid, SRH Coach, WRAP facilitator, telefoon (038) 455 65 35, email s.bartels@ribwgo.nl

Kijk hier voor informatie over herstelcursussen